O Nin-ovoj nagradi

NIN-ova nagrada je jedna od najprestižnijih a vrlo verovatno najpoznatija, nekada jugoslovenska a danas sprska književna nagrada za najbolji roman. Dodeljuje se još od 1954. godine.

Interesatno je da je šira javnost upoznata, ne samo sa nagradom, već i sa  autorima koji su istu dobili, ali mnogi ne bi povezali pisce i samu nagradu. Kako i ne bi kada su neki od pisaca deo školske lektire i to baš za dela za koja su dobili NIN-ovu nagradu poput Meše Selimovića i njegovog najpoznatijeg romana „Derviš i smrt“,ili dobitnika prve NIN-ove nagrade Dobrice Ćosića i njegovih „Korena“. Takođe, neki romani su doživeli svoju ekranizaciju. Relativno nova serija “Čizmaši“, koja se prikazivala na RTS-u i već, u skladu sa tradicijom javnog servisa, nekoliko puta reprizirana, snimljena je po istoimenom romanu Dragoslava Mihailovića, za koju je 1983. godine dobio NIN-ovu nagradu. Onim malo starijim gledaocima ili pak ljubiteljima jugoslovenske kinematografije veoma je dobro poznat film „Uloga moje porodice u svjetskoj revoluciji“ sa Draganom Nikolićem i Danilom Batom Stojkovićem u glavnim ulogama. Sam film je snimljen po romanu Bore Ćosića za koji je 1969. dobio, kako već možete da pretpostavite, NIN-ovu nagradu.

 Danilo Kiš je svoju nagradu vratio 1978. i to čak šest godina nakon uručenja iste za roman „Peščanik“. Na sajtu časopisa NIN stoji i njihovo viđenje Kišove motivacije za odricanje od nagrade. „Redakcija je Kišov gest razumela kao “protest protiv objavljivanja u NIN-u tekstova koji su osporavali njega i njegov “Čas anatomije”. “Čas anatomije“ predstavlja polemičku knjigu kao odgovor na tvrdnje mnogih kritičara da je njegovo delo „Grobnica za Borisa Davidoviča“ plagijat.

Veliku popularnost je doživeo roman Aleksandra Gatalice „Veliki rat“ za koji je ovenčan  nagradom 2012. godine. Sam roman, po mom skromnom mišljenju, ima veliku umetničku vrednost. Na jedan posve nov način govori o toliko puta ispričanom sa dozom mistike i fantastike. Ipak verujem da to nije primarni razlog popularnosti istog već izdavačka kuća, koja je roman objavila-Vulkan izdavaštvo. Dobar marketing je doveo do velikog tiraža i većeg broja izdanja iako ponavljam ne sporim umetničku vrednost dela. Što potvrđuje već svima poznatu činjenicu da je danas književnost tržište kao i svako drugo,a u mnogo manjoj meri umetnost što zapravo treba da bude. Tako da i ovaj članak, u neku ruku, za cilj ima promovisanje knjiga, koje su u ovom slučaju dobile jednu od mnogobrojnih književnih nagrada. 

Autor teksta: Milica Jovanović