Promena vlasti u Sarajevu i Banjoj Luci

Stranka demokratske akcije (SDA), čiji je predsjednik Bakir Izetbegović, i Savez nezavisnih socijaldemokrata (SNSD) Milorada Dodika, izgubili su vlast u najvećim gradovima u Bosni i Hercegovini- Sarajevu i Banjoj Luci.

“SDA je izgubila tri važne opštine u Kantonu Sarajevo. I to je teško zadržati obzirom da su se svi ujedinili protiv nas”, rekao je Bakir Izetbegović na konferenciji za novinare u nedjelju navečer, 15. novembra.

Izetbegović je najavio da će u ovoj stranci analizirati izbore, te, kako je rekao, afere koje su proteklih mjeseci uzdrmale bh javnost, a u kojima su glavni akteri članovi SDA ne mogu biti uzrok loših izbornih rezultata u Sarajevu.

“Afere koje su nas udrmale trebale bi potresti svu BiH, a ne samo tri opštine u Sarajevu”, rekao je Izetbegović.

Pobjedu u Sarajevu ostvarila je koalicija koju čine četiri stranke: Socijaldemokratska partija (SDP) BiH, Naša stranka, Narod i pravda i Nezavisna bosanskohercegovačka lista. Oni su u avgusutu potpisali koalicioni sporazum za zajednički nastup na lokalnim izborima. Narod i pravda i Nezavisna bosanskohercegovačka lista nekada su bili članovi Stranke demokratske akcije, ali su zbog sukoba unutar stranke i neslaganja sa njihovom politikom, osnovali političke partije.

U Opštini Ilidža, koja je jedna od opština Kantona Sarajevo (Kanton čini 9 opština) pobijedio je kandidat četiri stranke, što je prvi put nakon dvije decenije da je Stranka demokratske akcije izgubila načelničko mjesto.

Predsjednik SNSD-a Milorad Dodik priznao je poraz u Banjoj Luci.

“Nisam sretan i tužan sam što smo izgubili Banju Luku. Igor Radojičić je radio ozbiljno svoj posao. Banja Luka je demokratski birala i mi poštujemo taj izbor. Isto tako mislimo da je to ozbiljna greška grada. Građani Banje Luke su odlučili. Radojičić je jedan od najsposobnijih naših kadrova. Nije mi prijatna činjenica da smo izgubili Banju Luku na tom mjestu”, kazao je Dodik.

U Gradu Banja Luka je pobijedio Draško Stanivuković, kandidat opozicije. On je na konferenciji za novinare izjavio kako će Banjaluka biti grad svih građana.

“Nakon 22 godine u Banjoj Luci je pobijedio čovjek, ovo je najsrećniji dan u modernoj istoriji našeg grada”, istakao je Stanivuković u svom obraćanju javnosti iz glavnog izbornog štaba Partije demoratskog progresa (PDP).

U Bijeljini je pobijedio kandidat Srpske demokratske stranke (SDS) Ljubiša Petrović sa 48,1 posto.

Kada je riječ o kandidatima Hrvatske demokratske zajednice (HDZ) BiH, gradonačelnike i načelničke pozicije su prema nezvaničnim rezultatima, zadržali u Širokom Brijegu, Čapljini, Stocu, Grudama, Ravnom, Čitluku, Ljubuškom, Neumu i Posušju.

Iz HDZ-a BiH nisu uspjeli osvojiti načelničku pozicije u Prozor-Rami, gdje je, ponovo, pobijedio Jozo Ivančević, aktuelni načelnik i kandidat HDZ-a 1990.

HDZ BiH je izgubio načelničku poziciju u Tomislavgradu, gdje je pobijedio Ivan Buntić ispred Hrvatskog nacionalnog pomaka i HDZ-a 1990.

Iz HDZ-a BiH je najavljena konferencija za novinare u ponedjeljak, 16. novembra u Mostaru.

U Srebrenici slave oba kandidata

U Srebrenici su oba kandidata za načelnika Opštine slavila.

Mladen Grujičić, kandidat za načelnika Opštine Srebrenica, je oko 21 sat proglasio pobjedu i zahvalio se građenima Srebrenice i Srbima i Bošnjacima koji su glasali za njega. Naglasio je da ima veliku prednost u odnosu na protivkandidata Aliju Tabakovića.

“Mislim da imam dovoljno veliku prednost i da ću ostati na poziciji načelnika”, istaknuo je Mladen Grujičić.

Izborni štab Inicijative “Moja adresa Srebrenica”, na čelu s kandidatom Alijom Tabakovićem, na pres-konferenciji nije demantovao podatke koje je iznio Mladen Grujičić, ali je rečeno da treba sačekati da se prebroje svi glasovi.

“Istina je da sada Grujičić ima oko 600 glasova prednosti. Međutim, kandidat koalicije Moja adresa Srebrenica Alija Tabaković na kraju će imati prednost od stotinjak glasova i biće novi načelnik Opštine Srebrenica. Očekuje se još prebrojavanje oko 1.600 glasova putem pošte i to je ono što će odlučiti u korist Alije Tabakovića”, rekao je na pres-konferenciji Sadik Ahmetović, šef Izbornog štaba koalicije “Moja adresa Srebrenica”.

Nakon što su oba kandidata objavili rezultate i mogući ishod glasanja, ulicama grada su, u odvojenim kolonama, slavili i Bošnjaci i Srbi. Nedugo potom uslijedio je i jednominutni vatromet.

Inače, na dan lokalnih izbora, automobili s registarskim oznakama iz Srbije, “preplavili” su Srebrenicu. Na svim parkinzima su se mogli vidjeti automobili s registracijama iz Beograda, Loznice, Valjeva, Čačka, Zaječara, Niša, Novog Sada, Bajine Bašte i Šapca.

Preminuo kandidat za načelnika

Mirsad Peco, kandidat SDA za načelnika Opštine Travnik je preminuo u nedjelju, na dan izbora. Peco je hospitaliziran prije nekoliko dana, nakon što mu je potvrđena infekcija korona virusom.

U Centralnoj izbornoj komisiji (CIK) BiH za Radio Slobodna Evropa su izjavili da još nisu utvrdili daljnju proceduru kada je riječ o izbornom procesu nakon vijesti da je Peco preminuo.

“Ne znamo još ništa. Kada utvrdimo, mi ćemo to objaviti”, kazala je za Radio Slobodna Evropa (RSE) glasnogovornica CIK-a Maksida Pirić.

Preminuli Peco je osvojio najviše glasova za načelnika opštine Travnik.

Na lokalnim izborima glasalo oko 50% građana

Centralna izborna komisija BiH (CIK) je objavila prve preliminarne rezultate u ponoć, 15. novembra na svojoj web stranici.

U Bosni i Hercegovini na izborima, 15. novembra, glasalo je oko 50% glasača, naveo je CIK.

Građani su birali čelnike opština i gradova (načelnike i gradonačelnike), članove opštinskih i gradskih parlamenta, kao i članove Skupštine Brčko distrikta.

Lokalni izbori su se, prvi, održavali u uslovima epidemije.

Nepravilnosti tokom glasanja

Posmatrači Koalicije Pod lupom, nevladine organizacije koja je pratila izborni dan, zabilježili su 196 kritičnih situacija. To su teža kršenja izbornih pravila, teži propuste u radu biračkih odbora, rečeno je na konferenciji za novinare u Sarajevu, u nedjelju naveče.

Najveći broj kritičnih situacija odnosi se na zabranu posmatranja (60), različite nepravilnosti, njih 45, koje podrazumijevaju da se jednoj osobi daje više glasačkih listića, da jedna osoba glasa u ime druge osobe, da se fotografišu glasački listići i slično. Nedostatak izbornog materijala pri otvaranju biračkih mjeta zabilježen je u 18 slučajeva.

Jedan muškarac fizički je napadnut u naselju Stanica Pale, na Palama, opštini u entitetu Republika Srpska, udaljenom od Sarajeva dvadesetak kilometara.

On je dobio lakše tjelesne povrede, potvrdila je za Radio Slobodna Evropa (RSE) Vesna Stokanović, portparolka Policijske uprave Pale.

Iz policije su naveli da se povrijeđeni muškarac u 12.20 sati nalazio u naselju Stanica Pale kada se pored njega zaustavilo nepoznato vozilo bijele boje u kojem je bilo više osoba.

“Pitali su ga za koga će da glasa i ubacili u vozilo. Nakon toga ga je jedno od lica u automobilu, koje je poznato oštećenom, stisnutom pesnicom udarilo i izbilo dva zuba. Zatim su ga izbacili iz vozila”, objasnila je Stokanović za RSE.

Napadnuti je potom došao u Policijsku stanicu Pale i oko 14.45 sati prijavio slučaj. Operativnim radom policijski službenici su pronašli vozilo ispred kancelarija Demokratske narodnog saveza (DNS) na Palama, u Ulici Srpskih ratnika.

Policija traga za napadačem, a po pronalasku, kako navode, biće lišen slobode, i izvršen uviđaj.

Posebno radikalan slučaj kupovine glasova birača na dan izbora zabilježen je Tešnju, na sjeverozapadu Bosne i Hercegovine, gdje je Stranka demokratske akcije Tešanj vršila podjelu potvrda o izdavanju 10 litara dizel goriva na benzinskoj pumpi.

Na tri posto biračkih mjesta primijećeni su slučajevi glasanja bez važećih identifikacionih dokumenata.

Vraćanje birača sa biračkog mjesta, jer njihova imena nisu bila u Izvodu iz Centralnog biračkog spiska je zabilježeno na čak 50% biračkih mjesta.

U Doboju protesti na dan izbora

Oko 200 pristalica opozicionih stranaka organizovalo je protesnu šetnju u nedjelju prijepodne zbog onemogućavanja njihovih posmatrača da prate lokalne izbore. Oni su zaustavili ispred Suda i Tužilaštva u Doboju.

“Okupili smo se ispred Tužilaštva, jer na taj način od nadležnih institucija tražimo da provjere naše navode o izbornim manipulacijama nakon onemogućavanja ulaska posmatrača iz opozicionih stranaka na birališta”, kazao je za RSE Srđan Todorović, kandidat Socijalističke partije za gradonačelnika.

Oni su zatražili poništavanje izbora i smjenu Gradske izborne komisije. Pozvali su predstavnike međunarodnih institucija da podrže održavanje novih izbora u Doboju sa svojim posmatračima.

Nenad Paleksić, predsjednik Gradske izborne komisije, za Radio Slobodna Evropa je kao neutemeljene ocijenio zahtjeve opozicije u RS da podnese ostavku.

Iz Koalicije za slobodne i poštene izbore „Pod lupom“ su informisali da su njihovi posmatrači imali problem u pristupu na 45 biračkih mjesta, od čega većinom u Doboju.

SDP tražio ponavljanje izbora u Banjoj Luci

Iz Socijaldemokratske partije (SDP) BiH, ogranka u Banjaluci, najavili su da će reagovati ‘nedemokratskim instrumentima’ ukoliko CIK BiH ne reaguje na zloupotrebe Izbornog zakona kod izbora članova biračkih odbora u Banjaluci.

“S obzirom da Gradska izborna komisija Banjaluke nije reagovala, te da se tokom cijelog izbornog dana nastavlja tjeranje i onemogućavanje prisustva posmatrača opozicije, tražimo od predsjednika Centralne izborne komisije BiH Željka Bakalara da odmah razriješi dužnosti predsjednicu Gradske izborne komisije Banjaluke Nadu Batinar, jer je izborni proces u Banjaluci u potpunosti kompromitovan”, naveli su u SDP-u.

U toj stranci su dodali da su pismeni zahtjev poslali Centralnoj izbornoj komisiji BiH sa dokazima, nakon što Gradska izborna komisija Banjaluka nije reagovala na njihov prigovor upućen u jutarnjim satima 15. novembra.

Iz Koalicije Pod lupom je saopšteno da pristup na biračka mjesta prvobitno posmatračima nije omogućen pod izgovorom poštivanja epidemioloških mjera, a naknadno je omogućen.

Iz Tužilaštva Brčko Distrikta u nedjelju je saopšteno kako će ta pravosudna institucija zatražiti pritvor za dva muškarca koji su uhapšeni 14. novembra u policijskoj akciji “Glasač” zbog sumnje da su nudili glasove za novac.

“Sumnja se da su oni kandidatu s liste jedne političke stranke za predstojeće lokalne izbore ponudili više stotina glasova, koje bi mu osigurali za novac tako da im dio novca isplati odmah, a ostatak poslije izvršenog glasanja na dogovoreni način”, navedeno je u saopštenju.

U Tužilaštvu su kazali i da je produžen pritvor sedmorici osumnjičenih za izborne zloupotrebe, među kojima i trojici zastupnika u Skupštini Distrikta, Peji Mendešu, Nenadu Kojiću i Radoslavu Bogićeviću.

Među osumnjičenima je i otac jedne od skupštinskih zastupnica Slavko Blažević, kome je prije dva dana pritvor takođe produžen. Pritvor je ranije produžen i Stojanu Bavarčiću, Jasminu Ravkiću i Mati Gluhakoviću.

Birači u Bosni i Hercegovini birali su 120 načelnika opština, 22 gradonačelnika, novi saziv za 64 opštinska vijeća u Federaciji BiH i 56 skupština opština u Republici Srpskoj.

Izabran je i novi sastav za 14 gradskih vijeća u Federaciji BiH (jedan od dva entiteta), sedam skupština gradova u Republici Srpskoj (jedan od dva entiteta), kao i nova Skupština Brčko distrikta Bosne i Hercegovine) zasebna administrativna jedinica u BiH).

Za 23 pripadnika nacionalnih manjina su zagarantovana mjesta u 21 opštini. Prvi put ove godine, gradonačelnik Grada Istočno Sarajevo se birao neposredno, u skladu sa izmjenama Izbornog zakona Republike Srpske.

U izbornoj utrci su bile 129 političke stranke i preko 300 nezavisnih kandidata. Na izborima je učestvovalo ukupno 30.809 kandidata, od čega 425 kandidata za načelnike i gradonačelnike, 30.188 kandidata za skupštine opština i gradova i za Skupštinu Brčko Distrikta, te 196 kandidata predstavnika nacionalnih manjina.

Formirano je 5.759 biračkih mjesta, uključujući i 388 redovnih mobilnih timova za pomoć građanima koji iz bilo kojeg razloga, osim zaraze korona virusom, ne mogu stići na biračko mjesto.

Ispred Koalicije Pod lupom 2.600 posmatrača je pratilo izborni proces na biračkim mjestima i u lokalnim izbornim komisijama u Bosni i Hercegovini.

U centralni birački spisak je upisano oko tri miliona i tristo hiljada birača (3.283.194).

Jedini grad u kojem nisu održani izbori je Mostar, čiji će stanovnici na izbore 20. decembra, prvi put nakon 2008. godine.

Izvor: radio slobodna evropa