Studenica u proširenoj stvarnosti

SANU i ovaj manastir obeležavaju 800 godina autokefalnosti Srpske crkve izložbom koja će večeras biti otvorena u akademijskoj galeriji

Феликс Каниц: „Манастир Студеница”, (1859–1862)

„Duhovno i kulturno nasleđe manastira Studenice – drevnost, postojanost, savremenost” naslov je izložbe kojom će u Galeriji Srpske akademije nauka i umetnosti, od večeras u 19 sati, SANU i pomenuti manastir zajednički obeležiti 800 godina autokefalnosti Srpske crkve, uz prigodnu svečanu akademiju održanu juče.

Kako su novinari juče mogli i sami da se uvere, za ovu priliku primenjen je pristup koji izložbu čini atraktivnom za sva godišta. Na maštovit i prostorno prilagođen način ukršteni su originalni, vredni manastirski artefakti koji zaista retko mogu da se vide, savremene replike pojedinih predmeta i digitalne instalacije, pa će uz pomoć najnovijih tehnologija virtuelne i proširene stvarnosti posetioci u poslednjoj izložbenoj sali moći, maltene, da urone u Studenički životopis i ambijent. Kao što je to mogla publika širom sveta prethodnih godina prilikom njihovih poseta sličnim izložbenim projektima posvećenim Van Gogu, Klimtu, Karavađu ili Leonardu.

Ideja za samu postavku potekla je od igumana Studenice arhimandrita Tihona, njen autor i urednik kataloga je dopisni član SANU Miodrag Marković, kreativni tim zaslužan za interaktivni dizajn, ilustracije, animacije i produkciju (LiveViewStudio) radio je pod koordinacijom Marka Savića, a autorka dokumentarnog filma o konzervatorskim radovima izvedenim na ovom svetom mestu je Narcisa Darijević Marković.

Kako objašnjava Miodrag Marković, pod okriljem SPC tokom proteklih osam vekova trajala je bogata umetnička delatnost, koja je imala presudnu ulogu u kulturnoj istoriji našeg naroda. Studenica je, kako kaže, odabrana jer je najznačajnija zadužbina Stefana Nemanje, jer je tu Sveti Sava stvorio jezgro autokefalne srpske crkve i jer je reč o najvažnijem umetničkom kompleksu te vrste, koji sadrži izvanredna dela arhitekture, skulpture, životopisa i primenjene umetnosti i koji najbolje reprezentuje trajanje čak i pod najgorim okolnostima. On ističe Bogorodičinu crkvu, koja je sama za sebe posebno umetničko delo i koja spaja najvažnija tadašnja stvaralačka dostignuća sa istoka i zapada, utičući nesumnjivo na potonji razvoj srpske srednjovekovne umetnosti.

– Prikazali smo više celina, istoriju Studenice, arhitekturu, likovnu umetnost, ktitore, restauraciju i rekonstrukciju, riznicu, značaj u kulturnom i identitetskom obrascu srpskog naroda, vladarsku ideologiju i kulturnu politiku Nemanjića. Prisutni su autentični, reprezentativni predmeti, od fragmenata portreta kralja Stefana Prvovenčanog i njegovog brata Vukana, koji su bili naslikani na ulaznoj kapiji u Studenicu, a po ugledu na carigradske manastire, preko Beogradskog parimejnika, jednog od naših najbitnijih rukopisa te epohe, u nauci u poslednje vreme pripisivanog upravo Stefanu Prvovenčanom, pa do originalnih primeraka novca pronađenih u skrivenim ostavama i sačuvanih u riznici. Brojni su predmeti primenjene umetnosti, kadionice i krst Svetog Save, ikonopisi, tu je čitav niz od 12 ikona koje je uradio Georgije Mitrofanović, naš najvažniji ikonopisac 17. veka, plaštanica mitropolita Antonija, koji je službovao u jednom gradu u Trakiji, važnom u istoriji Vaseljenske crkve. Tu je i triptih iz 18. veka rađen u Temišvaru na osnovu ostataka triptiha koji je Sveti Sava poklonio manastiru, kao i dela nastala tokom 20. veka, među kojima su i dela igumana Tihona, čoveka koji veoma insistira na umetničkom radu, a i sam je diplomirao primenjenu umetnost – naglašava naš sagovornik.

Dodatni ciljevi ove izložbe, koja traje do 31. marta sledeće godine, kako je navedeno, jesu da se podstakne istraživanje još nerasvetljenih pitanja u vezi sa istorijom Studenice i njene baštine i da se pokrene dovršavanje restauratorskih i konzervatorskih radova koji traju neprekidno od Drugog svetskog rata.

Izvor: politika.rs